Ailddysgu

Monday, 4 December 2017

Un Bore Mercher

Dwi wrth fy modd gyda Un Bore Mercher, sydd ar S4C ar y funud.  Rhaid dweud, o’n i’n hoff iawn o Gwen yn Torchwood, blynyddoedd yn ôl a dyma Eve Miles, a oedd yn chwarae Gwen, yn y brif ran.  Gwych gweld bod Eve Miles yn chwarae rhan Gymraeg a mae hi wastad mor dda.

Dwi ddim yn siwr faint o bennodau fydd yn y gyfres.  Gorffen yn agos i Nadolig, falle? Ar y funud dwi’n gwylio’r cyfres ar Iplayer.  Mae’n rhyfedd.  O bryd i’w gilydd, mae cyfres ardderchog i’w gael, a does dim byd gwell yn y tywydd llwyd yma na swatio lawr gyda cyfres fel hon.

Heblaw llyfr ardderchog, wrth gwrs, a mwy am hynny yn y man.

Sunday, 26 November 2017

Penwythnos brysur

Dwi'n siwr mai fel hyn bydd hi, i rai raddau, rhwng rwan a 'Dolig.  Ond fy mai i, yn unig, ydy gwneud y peth yn waeth trwy penderfynny gwneud jam - wel, jeli, i ddefnyddio'r cwrans duon yn y rhewgell a'r cwrans coch  - mae rhai ohonynt wedi bod yna am dair flwyddyn dwi'n meddwl.

A doeddwn i ddim yn disgwyl gorfod mynd a'r ci i'r filfeddyg prynhawn Gwener, oherwydd ei fod wedi rhywgo un o'i grafangau ac yn gwaedu - ond yn ffodus, roedd yn medru cael triniaeth heb gorfod aros rhy hir  o gwbl.  Rhedais allan o amser gyda'r jeli ar ol gwneud rywfaint o jeli cwrans coch - a rhoi'r cymysgedd o'r cwrans duon a siwgwr a.y.y.b. yn yr oergell yn barod at heddiw.  Ddoe, treuliais y ddiwrnod yn Llundain.  Ein tiwtor y tro yma oedd Sian Northey, a fel arfer, cawsom diwrnod gwych, gyda chwech ohonon ni yn y ddosbarth, felly digon o amwer i drafod, a trio gweithio ar tasgau fel cyfiethu sydd wastad yn creu sgwrs diddorol.

A gan fy mod yn Llundain, es ymlaen i dreulio'r noswaith gyada ffrind dwi ddim yn gweld digon aml.    Paned o de mewn 'patisserie' a wedyn i'r South Bank ar y bws i gadw allan o'r oerfel - gan nad dwi'n medru cerdded gormod.......a cael diod bach o win tra'n clywed cor gweiddi!  Erioed wedi clywed y rhain o'r blaen: edrych fel  cor meibion, ond gweiddi yn hytrach na chanu.  Dyma'r fath o beth - diddorol ond dwi'm yn siwr os faswn yn talu!  A wedyn yn ol ar y tren ar ol cael pryd o fwyd Twrceaidd, gwych.

Felly yn ol  i'r jeli heddiw, unwaith i'r teulu mynd ar ol cinio - a doedd dim gymaint i ddangos am yr hol drafferth!  Dyma sut wnes i'r jeli cwrens coch- gyda 'muslin'


Ond cymerodd mor hir, nes i drio heb y 'muslin' gyda'r cwrans du - a dyma'r canlyniad:



dau botyn yn unig o bob un! Dwi ddim yn meddwl bydd anrhegion Dolig yn fama rywsut....

Sunday, 12 November 2017

Ymwelwyr newydd dieisiau: allium leaf miner.


Mae’r penglin yn gwella’n raddol ac ar ol yr ymweliad i’r “physio” [dros wythnos yn ol rŵan], r’oedd rhaid i fi fynd i’r ardd i wneud jyst dipyn dipyn bach.  Soniais am gynhaeafu’r tatws.  Hwre!  A wedyn codi dipyn o’r cennin…..

Ond, wrth paratoi’r cennin i wneud cawl dydd Sadwrn, darganfais creaduriaid bach yn y cenin – a r’oedd cyflwr y cennin ddim more dda a ddylsen nhw fod chwaith: roedd rhaid rhoi cryn dipyn o rai blanhigion yn y compost. 
Mae ‘na llun yn fama o be welais i yn y cennin:



Creadur bach, epil yr “allium leaf miner”.  R’oedd rhaid gwglo fo: d’o’n i rioed wedi clywed am y pry’ma.  Mewn ffordd, debyg I’r “carrot fly” sydd hefyd yn hedfan ac yn dodwy mewn planhigion.   

Ond mae’r un yma yn ymosod ar cenin, garlleg, sialots, nionod a.y.y.b.  Yn ol y gwybodaeth, nae’n anodd iawn trin, heblaw eich bod chi yn gwarchod y cenin dan rhwyd neu fleece – ond dydy hynny ddim yn gweithio’n dda I genin.
Yn 2OO2 cyrrhaeddodd y pryf .  Cyn hynny, doedd o ddim yn y wlad.  Dwi’n meddwl byddaf yn dechrau’r cenin yn y tŷ gwydr, yn plannu nhw allan ar ol i’r genhedlaeth gyntaf orffen a gobeithio bod y planhigion wedi aeddfedu digon cyn yr ail genhedlaeth o’r pryfed ofnadwy yma.  Ond bydd o ddim yn hawdd cadw cenin trwy’r gaeaf felly.

Ond i orffen gyda rywbeth mwy hapus: mae’r adnyweddiad o’r tŷ gwydr wedi cwblhau.  Mae dipyn bach mwy o waith ar ol i’w wneud blwyddyn nesa, ar ol i’r tywydd cnesu rywfaint.  Ond mae o’n edrych mor dda.  A dwi’n brysur clirio a tacluso ty mewn – a digon o waith i’w wneud!  Dyma llun o'r to cyn y gwaith:


 A dyma'r to ar ol y gwaith:


Ac yn ogystal a'r to newydd, mae'r problemau gyda'r pren yn pydru ty fewn wedi datrus hefyd:

Dyma sut oedd rhan o'r ty gwydr cyn y gwaith: falch iawn bod y gwaith wedi cael ei wneud!  



Does dim llun o fama ar ol y gwaith ar y funud ond dyma'r ty gwydr  o'r ty allann rwan: edrych yn dda!

Saturday, 4 November 2017

Tatws a chenin


Gyda glaw ar y ffordd heddiw - a mi ddaeth, hefyd - amser i drio gynhaeafu’r tatws.  Dwi’m dweud trio oherwydd bod y coes ddim wedi gwella eto, ond do, mi wnes i lwyddo i wneud chwarter awr fach o godi tatws.  Hwre!  A dyma nhw. Tatws "Jersey", ond dim yn datws newydd bellach ond yn datws eitha fawr.




“On a roll” fel fase’r Saeson yn dweud, mi es  ymlaen i godi ychydig o genhinen. Mae rhai wedi dioddef o’r tywydd sych yn gynharach yn y flwyddyn ond erill yn dda.




Felly cawl cennin amdani heddiw: “comfort food” - be ydy’r Cymraeg am hyn - ar gyfer tywydd glawiog diflas.  OND, bydd dim rhaid dyfrio’r pwll, gobeithio.

Wednesday, 1 November 2017

Dechrau mis Tachwedd

A dyma ddechrau fis Tachwedd! Dwi ddim yn medru cerdded yn bell o gwbl ers syrthio, na arddio.....felly pwyll bia hi, a bod yn amyneddgar.  [A dwi ddim yn dda am hynny ond yn trio gwella]!  Dwi wedi bod yn darllen dau lyfr newydd Cymraeg, sef Gwales gan Catrif Dafydd a Golwg Newydd ar yr hen Ogledd gan Glen George.


’Roedd yr adolygiad o Gwales a chlywais ar rhaglen Dewi Llwyd yn dda, ond adolygiad arall a ddarllenais ar ol dechrau darllen y llyfr mwy gymysg.  Hyd at hyn, dwi ond wedi cyraedd tudalen 36, a dydy’r llyfr ddim wedi ’gafael’ eto, a’r iaith i fi [iaith anffurddiol Caerdydd? yn anodd];  felly mwy yn y fan [a da hefyd oedd darganfod blog Bethany May!; ewch i edrych].

Mae’r ail lyfr yn wahanol iawn.  Llyfr ffeithiol am hanes yr hen ogledd - o’r cyfnod Mesolithig i Oes y Llychlynwyr.  Darllenais llyfr Neil Oliver, A History of Ancient Britain, yn ol yn y gaeaf, a mwynhais yn arw, felly roeddwn yn hapus i ddarllen mwy - yn enwedig gyda chysylltiad Cymreig.  Mae’n dda gweld llyfr fel ’ma yn y Gymraeg [ac wrth gwrs y rheswm am hynny ydy bod yr ardal yn rhan o’r hen Gymry, unwaith]. Mae’r iaith yn fama yn eitha ffurfiol, gyda geiriau  a geirfa enwedig mewn llefydd; felly dipyn o her, ond diddorol hyd at hyn [wedi cyraedd tudalen 52!]


Monday, 23 October 2017

Paratoi am y gwanwyn

Rhyfedd sut mae pethau yn newid.  Dydd Gwener es am daith cerdded hyfryd o’r tŷ gyda fy ffrind, i fynny at goedwig bach, hynafol, Little Linford Wood, ac i lawr wedyn heibio’r warchodfa agosach  ac ar ol cinio yn y tafarn, cerdded yn ol ar hyd yr hen reilffordd.  Hyfryd. Dyma llun o rhan o'r goedwig yn ol yn yr haf.


Ond bore Sadwrn, ar fyn nhaith cerdded boreuol at y comin, roedd Teo [y ci]  yn chwarae gyda ci arall, a chyn i fi wybod, ges i fy nharo a syrthiais i’r ddaear galed gyda chlec.  Dim byd wedi torri, ond mae’r clec ar fy mhenglin wedi achosi dipyn o niwed  - “Soft tissue damage” -  a dwi ddim yn medru cerdded ar hyn o bryd.  Felly, dwi’n bod yn hogan dda ac yn gorffwys fy nghoes ac yn rhoi rhew arno i helpy’r chwyddo a.y.y.b.

Dwi ddim wedi arfer gorwedd i lawr fel hyn.  Dwi’n medru dod i fynny’r grisiau ar fy nhîn – a mynd i lawr eto, ond mae o’n cymryd cryn dipyn o amser.  Felly bore ‘ma dwi yn y gwely – a wedi dechrau archeb bylbiau a hadau ar gyfer yr ardd.  Peth peryglus ydy hyn: rhyngrwyd, gliniadur a cherdyn debyd.  [debit?? Yn ol y geiriadur].

Darllenais erthygl Alice Fowler yn rhybuddio ni bod bylbiau arferol yn llawr o gemegau  sydd yn achosi niwed i’r creaduriad bach yn y pridd.  Fel arfer dwi’n prynu bylbiau o’r canolfan garddio, [er fy mod yn prynu hadau fel arfer o Garden Organic] ond dwi newydd prynu ychydig o fylbiau organic eleni.  Felly dw’n edrych ymlaen at cael ychydig o fylbiau a cael edrych ymlaen at y Gwanwyn, yn ogystal a’r sialóts a’r hadau ffa llyden.

Dyma rhai o be dwi wedi prynu....[lluniau o sut wnaethon nhw eleni...]




A rŵan dwi am archeb llyfr Gymraeg neu ddau….

Monday, 16 October 2017

Yr ardd a llysiau'r hydref

Mae’r hydref wedi bod yn wych eleni, a dan ni wedi bod yn mwynhau’r llysiau o’r ardd am fisoedd.  Mae’r betys wedi bod yn dda, a rŵan dan ni’n dechrau bwyta’r llwyth o gennin sydd yn yr ardd.  




Felly, yn hytrach na cawl tomato [er bod tomatos ni wedi gorffen, mae tomatos lleol ar gael] cawl cenin sydd ar y fwydlen. Ond wedi dweud hynny, gwnes cawl tomato hyfryd dydd gwener gyda cynhwysion lleol i gyd - shalots a tatws o'r ardd, [gwelir isod] a mae o mor dda i gael bwyd sydd wedi dod o’r ardd, neu gardd rhywun arall reit agos.



Mae digon o waith tacluso a chwynio i wneud yn yr ardd.  Ond y gwaith sydd yn cymryd sylw ar y funud ydy’r adnewyddiad y ty gwydr.  Mwy am hynny yn y fan, ond un llun bach....mae rhan o'r to newydd [ar y chwith] yn ei le.



Ond dwi'n methu lawrlwythio lluniau diweddar o’r camera.  Mae’r teclyn bach sydd yn dal y cerdyn SD ac yn rhoi o i fewn i’r cyfrifiadur yn gwrthod gweithio.  Mor rhwystredig!  Bydd rhaid mynd i'r siop "afal" yng nghanol Milotn Keynes.  Dim rhywbeth i edrych ymlaen ato.